Van bij de oprichting ervan wil het Comité de Wallonie, conform de wensen van de Waalse volksvertegenwoordiging, hulde brengen aan de verdedigers van het vaderland, aan degenen die in 1830 en in 14-18 overleden zijn, [1] Op 30 september 1923 ging een stoet voor het eerst naar het stadskerkhof. In 1924 werden de bloemen neergelegd op de tonen van het Waalse volkslied en in de schaduw van de vlag met de Coq Hardy.

In 1952 had secretaris-generaal Maurice Bourland het aandoenlijke idee om een gaillarde op het graf van elke Belgische of geallieerde soldaat te laten planten door een kind.

Sindsdien vindt deze bedevaart elk jaar op de zondag van de Waalse Feesten plaats op het kerkhof van Belgrade. Een groot evenement, gezien het grote aantal deelnemers.

Dit jaar zal er ook een straatspektakel plaatsvinden naar aanleiding van de bedevaart: Louis Boumal, dernier des poilus.

Het verhaal: Zoals elk jaar neemt Louis Boumal deel aan de Pélerinage du Souvenir. Maar deze keer wordt hij vergezeld door zijn achterkleinkind, Louis. Samen gaan ze de soldaten die voor het vaderland gesneuveld zijn een laatste keer groeten.

Onderweg haalt hij herinneringen op. Hij heeft tijdens de twee wereldoorlogen met het Belgische leger gevochten en heeft talloze anekdotes over wat hij en zijn vrienden meegemaakt hebben. Van 1914-18 in de loopgraven van de IJzer tot 1940-45 in de dwangarbeidbataljons waarbij hij ingedeeld werd. Hij heeft ook veel te vertellen over de vele herdenkingsplechtigheden waaraan hij sindsdien meegedaan heeft.

Aan de hand van brieven, postkaarten en gedichten van toen, neemt hij de “bedevaartgangers-toeschouwers” voor een paar minuten mee op een reis naar die twee mijlpalen uit onze geschiedenis.

De vorm: Louis Boumal is een marionet (maat 1:1) die gehanteerd wordt door een acteur die de rol van zijn achterkleinzoon Louis speelt. Gekleed in een licht versleten kostuum, heeft hij zijn baret al lang aan de haak gehangen, maar aarzelt nooit om zijn medailles boven te halen voor de gelegenheid. De achterkleinzoon daarentegen, is een kind van zijn tijd. Hij heeft een grenzeloze bewondering voor zijn overgrootvader en is diep geraakt door zijn realisme, zijn humor en zijn resoluut optimistische visie over wat hij meegemaakt heeft en wat hij nog moet beleven.

Om Louis tot leven te wekken beschikt de marionettenspeler over een arm en het hoofd van de marionet. Hun benen zijn gezamenlijk. Als accessoires maakt de acteur gebruik van brieven, fotomontages en postkaarten van toen.

Een echt bestaand personage: Louis Boumal werd in Luik op 11 mei 1890 geboren. Na zijn humaniora op het Saint-Servais Jezuïetencollege in Luik schreef hij zich in op de faculteit van Filosofie en Letteren aan de Universiteit van Luik. Tijdens zijn studies werd hij lid van de Katholieke studentenvereniging. Hij behaalde zijn doctoraat Romaanse taal- en letterkunde en gaf les in het gemeentelijke college van Bouillon ter vervanging van Léon Herbos. Gedurende zijn studies werd hij sterk beïnvloed door Auguste Doutrepont en Maurtice Wilmotte. Van de laatste zei hij dat hij de meest innemende en prestigieuze meester was. Als dichter, prozaschrijver en dramatoloog, werden zijn werken in 1939 door zijn twee geestelijke gezanten (Lucien Christophe en Marcel Paquot) gepubliceerd, onder toezicht van de Académie Royale de Langue et de Littérature française de Belgique.

Van bij het eerste uur van de Eerste Wereldoorlog, nam hij eraan deel. Zijn gedrag was zodanig voorbeeldig dat hij het Oorlogskruis (1916) en de overwinningsmedaille (1919) mocht ontvangen. Daarnaast werd hij in 1921 ook nog (met onderscheiding) tot ridder geslagen van de Orde van Leopold.

Deze laatste twee onderscheidingen werden postuum toegekend, want de jonge auteur overleed aan griep op 29 oktober 1918 zonder dat hij zijn familie, die zich in een nog steeds bezette zone bevond, kon terugzien.